Sześć tygodni treningu z egzoszkieletem biodrowym: badanie z randomizacją na 60 seniorach.
Jedyna praca w zestawie z randomizacją i grupą kontrolną. Sześćdziesiąt osób starszych, osiemnaście sesji treningu chodu, pomiary kontrolne miesiąc i trzy miesiące po zakończeniu programu. Testy wykonywano bez egzoszkieletu na ciele.
Lee i in. 2023 · Scientific Reports 13:7269 · EX1 — poprzednia generacja platformy WIM
60
uczestników, podział losowy 1:1
3 mies.
utrzymania efektu po zakończeniu programu
> 20%
spadku netto kosztu metabolicznego chodu w grupie treningowej
WIM to przebadana platforma egzoszkieletów biodrowych — cztery publikacje peer-reviewed, w tym badanie z randomizacją i grupą kontrolną. WIM S to jej nowsza generacja. Wyniki dotyczą egzoszkieletów tej technologii. Pomiary wykonano bez urządzenia — to adaptacja treningowa, nie wsparcie sprzętowe w trakcie testu. Efekty utrzymują się po zdjęciu urządzenia, a nie w czasie jego noszenia.
- Konstrukcja badania
- Randomizowane badanie kontrolowane (RCT), ocena zaślepiona dla oceniającego
- Grupa
- 60 osób starszych, losowy podział 1:1 — 30 osób trenuje z egzoszkieletem, 30 bez
- Protokół
- 18 sesji po 60 minut w 6 tygodni. Zadania funkcjonalne: omijanie przeszkód, kroki wielokierunkowe, różne nawierzchnie, schody, chód w przestrzeni publicznej. Intensywność 12–16 w skali Borga.
- Co mierzono
- Pięć wizyt pomiarowych: przed, w połowie, po programie oraz 1 i 3 miesiące później. Testy funkcjonalne, analiza chodu, zakres ruchu stawów, koszt metaboliczny netto.
Prędkość chodu w tempie komfortowym (10MWT)
Obie grupy trenowały. Różnica polega wyłącznie na obecności egzoszkieletu w trakcie treningu. Pomiar wykonywano bez urządzenia.
Test Timed Up and Go (TUG) — czas, im niżej tym lepiej
TUG mierzy wstanie z krzesła, przejście trzech metrów, obrót i powrót. To najbliższy odpowiednik codziennej czynności w całym zestawie testów.
Zakres ruchu biodra w płaszczyźnie strzałkowej
Zmiana istotna statystycznie (p = 0,001) i utrzymana przez trzy miesiące. Zakres ruchu biodra spada z wiekiem — to jeden z mechanizmów skracania kroku.
Bateria testów sprawności SPPB
Obie grupy startowały z tego samego poziomu. SPPB łączy równowagę, prędkość chodu i wstawanie z krzesła.
Test czterech kwadratów (FSST) i sięgania funkcjonalnego (FRT)
| Pomiar | Przed | Po | 3 mies. |
|---|---|---|---|
| FSST — egzoszkielet (s, im niżej tym lepiej) | 9,7 | 7,5 | 7,4 |
| FSST — kontrola (s) | 9,7 | 8,7 | 9,0 |
| FRT — egzoszkielet (cm) | 24,8 | 29,4 | 28,7 |
| FRT — kontrola (cm) | 24,8 | 27,4 | 26,9 |
FSST ocenia szybkie zmiany kierunku, FRT — zasięg wychylenia bez utraty równowagi. Wartości odczytane z wykresów publikacji.
Jak to czytać
- To jedyne badanie w zestawie, w którym grupa porównawcza robiła dokładnie ten sam trening bez urządzenia. Różnica między krzywymi to efekt samego egzoszkieletu, a nie efekt ćwiczenia, uwagi terapeuty czy upływu czasu.
- Testy wykonywano bez egzoszkieletu na ciele. Zmierzono więc adaptację człowieka po programie, a nie wsparcie sprzętu w trakcie testu.
- Krzywe grupy treningowej nie opadają po zakończeniu programu. Po trzech miesiącach bez urządzenia różnica wobec kontroli nadal jest widoczna — to najmocniejszy wniosek tej pracy.
- Autorzy raportują spadek netto kosztu metabolicznego chodu przekraczający 20% w grupie z egzoszkieletem. Krótko mówiąc: ten sam dystans kosztuje mniej tlenu.
Ograniczenia
- Badanie dotyczy egzoszkieletu EX1 — poprzedniej generacji platformy WIM, nie egzemplarza WIM S. Wyniki opisują technologię, nie konkretny model.
- Autorzy wskazują ograniczoną moc statystyczną i brak kontroli aktywności uczestników poza sesjami.
- Uczestnicy to osoby starsze bez zaburzeń neurologicznych i ortopedycznych ograniczających chód. Wyników nie przenosi się automatycznie na inne grupy.
Najczęstsze pytania o to badanie.
Czy poprawa wynika z samego chodzenia, czy z egzoszkieletu?
Obie grupy odbyły ten sam 18-sesyjny program. Grupa kontrolna też się poprawiła — po prostu mniej i mniej trwale. Nadwyżka po stronie grupy z urządzeniem to jego wkład.
Czy efekt znika po odstawieniu urządzenia?
W tym badaniu nie. Pomiary po miesiącu i po trzech miesiącach pozostają blisko wartości z końca programu.
Czy testowano ludzi w egzoszkielecie?
Nie. Wszystkie testy funkcjonalne wykonywano bez urządzenia na ciele.
Pozostałe publikacje
Lim i in. 2025
4 tygodnie, profil pełnej adaptacji
Dziewięć osób, cztery tygodnie. Poprawa jednocześnie w prędkości, wytrzymałości i sile — profil adaptacji, nie pojedynczy parametr.
Cho i in. 2025
12 sesji, próg MCID przekroczony
23 osoby 65+, 12 sesji. Prędkość chodu rośnie o 0,15 m/s — powyżej progu MCID wynoszącego 0,13 m/s.
Chang i in. 2023
Jedna sesja, mechanizm działania
Jedna sesja, dwa warunki. Bieżnia −7,4%, schody −12,9%. Im trudniej, tym większa różnica.
Sprawdź, czy WIM S jest dla Ciebie.
Zawsze najpierw sprawdź, czy to rozwiązanie jest dla Ciebie. Odpowiedz na trzy pytania i zostaw kontakt — oddzwonimy, upewnimy się, że WIM S Ci odpowiada, i umówimy pokaz.